PPH là tình trạng chảy máu sau sinh cần xử trí khẩn. Thực hành hiện đại: xoa bóp tử cung ngay, oxytocin đầu tay, TXA 1 g IV càng sớm càng tốt (≤3 giờ), đánh giá 4T (Tone/Tissue/Trauma/Thrombin) và áp dụng thuốc tăng co/biện pháp can thiệp theo bậc.
Tóm tắt 60 giây
- Kích hoạt PPH: gọi hỗ trợ, theo dõi sinh tồn, 2 đường truyền lớn, xét nghiệm, chuẩn bị máu/dịch.
- Xoa bóp tử cung và đánh giá “4T”.
- Oxytocin là đầu tay cho PPH do đờ tử cung; cân nhắc thêm ergometrine/misoprostol/carboprost.
- TXA 1 g IV trong 3 giờ đầu sau sinh; có thể nhắc 1 g nếu chảy máu tiếp diễn.
- Không đáp ứng thuốc: bóng chèn tử cung, khâu B-Lynch, thắt mạch, can thiệp mạch; cắt tử cung khi cần.
Xử trí ban đầu
- Gọi hỗ trợ đa chuyên khoa; theo dõi mạch/HA/SpO₂; 2 đường truyền to; truyền tinh thể; chuẩn bị máu.
- Xoa bóp tử cung; loại trừ tổn thương đường sinh dục; kiểm tra bánh nhau; đánh giá đông máu.
- Tiêm/truyền oxytocin đầu tay; nếu không đủ, chuyển bậc.
Thuốc tăng co (uterotonics)
| Thuốc | Vai trò nhanh | Đọc chi tiết |
|---|---|---|
| Oxytocin | Đầu tay PPH do đờ tử cung | Oxytocin cho PPH |
| Ergometrine/Methylergometrin | Hiệu quả; tránh ở THA/tiền sản giật | Methylergometrin |
| Misoprostol | 800 µg SL phối hợp khi cần | Misoprostol cho PPH |
| Carboprost (Endoprost) | 250 mcg IM lặp; thận trọng hen | Carboprost (Endoprost) |
| Tranexamic acid (TXA) | 1 g IV ≤3 giờ, nhắc 1 g nếu còn chảy | TXA trong PPH |
Tranexamic acid (TXA)
Dùng sớm 1 g IV (trong 3 giờ đầu sau sinh) bên cạnh chăm sóc tiêu chuẩn; có thể nhắc lại 1 g nếu chảy máu kéo dài/tái phát. TXA giảm tử vong do chảy máu khi dùng sớm.
Can thiệp & thủ thuật
- Bóng chèn tử cung khi không đáp ứng thuốc.
- Phẫu thuật: B-Lynch, thắt mạch, can thiệp mạch; cắt tử cung khi cần để cứu mẹ.
Bài trong cụm (PPH cluster)
Oxytocin
Đầu tay trong PPH do đờ tử cung.
Misoprostol
Điều trị phối hợp; 800 µg SL.
Methylergometrin
Tránh ở THA/tiền sản giật.
Carboprost (Endoprost)
250 mcg IM lặp; tối đa 2 mg.
Tranexamic acid (TXA)
1 g IV ≤3 giờ; có thể nhắc.
Miễn trừ y khoa: Nội dung tham khảo, không thay thế tư vấn/điều trị. Thực hành theo phác đồ cơ sở và chỉ định bác sĩ.
Biên soạn: DS Giang Phụ Sản — Hồ sơ tác giả
Review y khoa: BSCKII Lê Thị Quyên — Hồ sơ reviewer
Last updated:
Tài liệu tham khảo
- WHO/FIGO/ACOG, WOMAN trial… (xem mục “Nguồn chính” phía dưới trang).
